Van ambitie naar praktijk: samen bouwen aan een duurzame toekomst voor de biologische lelieteelt

Een vernieuwende aanpak voor een sector in verandering

De lelieteelt is al jarenlang een belangrijke economische pijler in Noord-Nederland. Tegelijkertijd staat de sector voor grote uitdagingen. Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, de toenemende druk op watergebruik en maatschappelijke zorgen over de impact op de leefomgeving vragen om nieuwe oplossingen.

Mechanisatiebedrijf Tijms B.V., maatschap Bussemaker en Biologisch Boerderij De Gulle Aarde besloten daarom hun kennis te bundelen. Hun gezamenlijke ambitie: een innovatieve teeltmethode ontwikkelen die biologische lelieteelt op grotere schaal mogelijk maakt. Met ondersteuning van Cata Subsidieadvies werd deze ambitie vertaald naar een succesvolle subsidieaanvraag binnen EFRO 2021-2027 Noord-Nederland – Valorisatie Middelgroot 2025, goed voor een subsidie van maximaal € 836.909,60.

Een gedeelde uitdaging

Iedere partner bracht zijn eigen expertise mee, maar de aanleiding was voor iedereen hetzelfde: de huidige manier van telen staat onder druk. Lelies zijn gevoelig voor schimmelziekten, waardoor traditioneel veel gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Daarnaast vraagt de teelt om grote hoeveelheden water. Door langere perioden van droogte en de groeiende aandacht voor de kwaliteit van bodem, water en leefomgeving ontstaat steeds meer behoefte aan een duurzamere manier van produceren. De projectpartners wilden daarom niet zoeken naar kleine verbeteringen, maar naar een compleet nieuwe aanpak.

Drie specialismen, één gezamenlijk doel

De kracht van het project ligt in de samenwerking tussen drie organisaties met ieder hun eigen expertise. Mechanisatiebedrijf Tijms B.V. brengt jarenlange ervaring mee op het gebied van landbouwmechanisatie, irrigatie en constructiewerk. Maatschap Bussemaker levert praktijkkennis vanuit de akkerbouw en lelieteelt en stelt een testlocatie beschikbaar. Biologische Boerderij De Gulle Aarde vult het consortium aan met specialistische kennis over biologische teelt.

Juist deze combinatie van techniek, praktijkervaring en biologische expertise maakt het mogelijk om een vernieuwend teeltsysteem te ontwikkelen.

Van idee naar een werkend teeltsysteem

Binnen het project wordt gewerkt aan een geïntegreerd systeem waarin verschillende innovaties samenkomen. De nieuwe teeltmethode combineert:

• druppelirrigatie;
• circulaire drainage;
• biologische gewasbescherming;
• sensortechnologie;
• datagedreven monitoring.

Water en biologische middelen worden rechtstreeks bij de plant toegediend. Het water dat niet direct wordt opgenomen, wordt opgevangen, behandeld en opnieuw gebruikt. Hierdoor ontstaat een circulair systeem waarin minder water verloren gaat en de uitspoeling van stoffen wordt beperkt. Met behulp van sensoren wordt de teelt continu gevolgd, zodat het systeem waar nodig kan worden bijgestuurd. Uiteindelijk moet dit leiden tot een praktisch toepasbare oplossing die ook op grotere schaal inzetbaar is.

De doelstellingen zijn ambitieus:

• minimaal 20% minder waterverbruik;
• 30% minder ziektedruk;
• 25% minder CO₂-uitstoot.

Een ambitieus project vraagt om een sterke subsidieaanvraag

Een project van deze omvang vraagt om meer dan een goed idee. De technische innovatie, de samenwerking tussen de partners, de maatschappelijke meerwaarde en de economische haalbaarheid moesten overtuigend worden onderbouwd. Daarom schakelden de projectpartners Cata in.

De rol van Cata: van inhoud naar een overtuigende aanvraag

Cata Subsidieadvies ondersteunde het consortium tijdens het volledige aanvraagproces. Niet alleen bij het opstellen van de subsidieaanvraag, maar vooral als inhoudelijke sparringpartner.

Samen met de projectpartners werd scherp uitgewerkt:

• wat de innovatie onderscheidend maakt;
• waarom samenwerking essentieel is;
• hoe de ontwikkeling van idee naar praktijk verloopt;
• welke maatschappelijke en economische impact het project heeft.

Daarnaast is Cata binnen het project betrokken als externe partner voor het projectmanagement. De werkzaamheden bestaan onder meer uit de projectcoördinatie, projectadministratie, planning, tussenrapportages en het bewaken van de samenhang tussen het ontwerp, de bouw van de prototypes en de testfase. Door de gezamenlijke inhoudelijke inspanning ontstond een heldere en goed onderbouwde subsidieaanvraag, die uiteindelijk resulteerde in een positieve beschikking.

Ruimte om te ontwikkelen en te testen

Dankzij de verleende subsidie kunnen de projectpartners de komende jaren werken aan de verdere ontwikkeling van het teeltsysteem. Het project bestaat uit vijf fasen: projectmanagement, ontwerp, bouw van de prototypes, aanleg van de proefopstelling en het testen, verbeteren en valideren van de techniek. Hiermee ontstaat niet alleen perspectief voor een duurzamere biologische lelieteelt, maar mogelijk ook voor andere teelten waarin waterbesparing, verduurzaming en maatschappelijke acceptatie steeds belangrijker worden.

Over Mechanisatiebedrijf Tijms B.V.

Mechanisatiebedrijf Tijms B.V. uit Geesbrug is een familiebedrijf met meer dan 80 jaar ervaring in landbouwmechanisatie, irrigatie en constructiewerk. Het bedrijf werkt al jarenlang aan innovatieve oplossingen voor de agrarische sector en zet die kennis in om de biologische lelieteelt verder te verduurzamen.